السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
541
تفسير الميزان ( فارسي )
نازل شد . « 1 » مؤلف : اين روايت را با اندكى اختلاف شيخ طوسى نيز به سند خود از ابى صالح از آن حضرت نقل كرده « 2 » و عياشى هم آن را در تفسير خود از آن جناب آورده و در آخر نقل او آمده كه رسول خدا ( ص ) از ميان چهار مجازاتى كه در آيه آمده « بريدن دست و پايشان به خلاف » را اختيار كرد « 3 » و اين داستان در جوامع اهل سنت كه از آن جمله صحاح سته است ، به چند طريق نقل شده : چيزى كه هست روايات اهل سنت اختلافى در نقل خصوصيات داستان دارند مثلا در بعضى از آن روايات آمده كه بعد از آنكه رسول خدا ( ص ) بر آنان دست يافت ، هم دست و پايشان را بر خلاف قطع كرد و هم چشمشان را از كاسه در آورد « 4 » و در بعضى از آنها آمده كه رسول خدا ( ص ) بعضى از آنها را كشت ، و به دار زد ، و دست و پايشان را قطع كرد و چشمهايشان را از كاسه در آورد « 5 » ، و در بعضى ديگر آمده كه فقط چشمهايشان را در آورد ، آن هم به اين خاطر كه آنان چشم چوپانها را در آورده بودند « 6 » ، و در بعضى ديگر آمده كه خداى تعالى رسول گرامى خود را از در آوردن چشمها نهى كرد ، و آيه شريفه در همين مورد نازل شده كه آن جناب را از اينكه مثله كرده مورد عتاب قرار داده و فرمود كه تنها يكى از اين چهار مجازات مشروع است و غير آن مشروع نيست . « 7 » و در بعضى ديگر از آنها آمده كه آن جناب تصميم گرفت چشمهاشان را در آورد ، ولى در نياورد « 8 » ، و همچنين در خصوصيات ديگر اين قصه اختلاف هست . « 9 » و در رواياتى كه از ائمه اهل بيت ( ع ) وارد شده اسمى از چشم در آوردن برده نشده است . و در كافى به سند خود از عمرو بن عثمان بن عبيد اللَّه مدائنى از امام ابى الحسن رضا
--> ( 1 ) فروع كافى ج 7 ص 245 ح 1 . ( 2 ) تهذيب الاحكام ج 10 ص 134 ح 150 . ( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 314 ح 90 . ( 4 ) مسند حنبل ج 3 ص 177 و سنن نسايى ج 7 ص 93 - 86 و صحيح مسلم ج 5 ص 102 - 101 و سنن ابن ماجه ج 2 ص 826 ح 2579 و سنن ابى داود ج 2 ص 445 - 444 . ( 5 ) در المنثور ج 2 ص 278 . ( 6 ) سنن ترمذى ج 1 ص 49 و سنن نسايى ج 7 ص 92 . ( 7 و 8 ) در المنثور ج 2 ص 278 . ( 9 ) در المنثور ج 2 ص 279 - 278 .